Okres przedświąteczny i adwent – to czas zakupów, wzmożonych wydatków, zdobienia domów, spotkania ze znajomymi (Weihnachtsfeier) i picie ponczu. Jarmarki są na stałe wpisane w grudniowy krajobraz Wiednia. Powiedzcie sami, czy to jest jeszcze piękna tradycja czy jednak wyświechtany zwyczaj?

Czy jarmarki to tradycja średniowieczna?

Nie wszystkie tradycje w Wiedniu sięgają daleko w przeszłość i na pewno nie są to jarmarki bożonarodzeniowe. Wprawdzie w XIII wieku książę Albrecht I nadał przywilej urządzania dorocznego jarmarku, ale on nie miał nic wspólnego z Bożym Narodzeniem. Pierwsze zapiski sugerujące jarmark bożonarodzeniowy pochodzą dopiero z 1601 roku. Stragany rozstawiały się na początku na Graben i Brantstätte (plac koło katedry, dziś nie istniejący). W 1772 rynek przeniósł się na Freyung. Liczba miejsc jarmarcznych wzrastała powoli tak jak zamożność obywateli. Handlarze i producenci dostrzegli lukę i tym samym jarmarki stały się komercyjnym wydarzeniem dużo wcześniej niż nasz XX i XXI wiek.

Gdzie odbywał się Jarmark Bożonarodzeniowy?

Do 1842 roku „Nikolo- i Weihnachtsmartkt” istniały na Freyung równolegle z normalnym ryneczkiem. Ograniczone miejsce i skargi mieszkańców wymusiło przeniesienie jarmarku na sąsiedni Platz Am Hof. Każdego roku od 5 grudnia do Nowego Roku stoją tam budki, z których sprzedawane są różne dobra.

Jarmarki były, i w sumie nadal są, miejscami lubianymi przez młodych ludzi. Szczególnie wieczorami, gdy zapalane były kiedyś świece i ogniska, a dziś łańcuchy lampek. Robert Ascher, austriacki pisarz, wspomina w swojej książce: „Na straganach leżały lalki, które piszczały, gdy naciskało się na ich brzuszek, konie na biegunach, kuchnie, piecyki i naczynia dla lalek, szable, broń i czaki (rodzaj wysokich czap wojskowych używanych do początku XX w.), pociągi, które umiały same jeździć, książki z obrazkami, ozdoby choinkowe (…) i w końcu stali sprzedawcy z wiecznie zielonymi drzewkami”.

Wraz z Pierwszą Wojną Światową nastał ciężki czas, co zrozumiałe, dla jarmarku.  W 1923 raz jeszcze budki postawiono na Freyung, bo potem przez cztery lata ryneczek powstawał naokoło katedry pw. św. Szczepana. Po Drugiej Wojnie Światowej przenoszono Wiedeński Jarmark Bożonarodzeniowy w różne miejsca i w końcu zatrzymał się przed byłym „Messepalast”, którego funkcja później przeniosła się na Prater, a w tym miejscu powstała Dzielnica Muzealna (Museumsquartier). W 1975 roku wybudowano tam garaż podziemny i ryneczek został przeniesiony na Plac Ratuszowy i pozostał tam do dziś nabierając rozmachu. Stał się ogromnym wydarzeniem komercyjnym. Dziś mówimy o Wiener Adventszauber, czyli Wiedeńskim Adwentowym Czarze. Oprócz zakupów i ponczu spotkamy też niewielkie lodowisko przed ratuszem.

A poniżej na filmie, możecie obejrzeć jak wygląda miasto w okresie adwentowym.

 

A co z innymi miejscówkami?

Jako przeciwwaga do dużego jarmarku przed ratuszem, w późnych latach osiemdziesiątych, powstały liczne małe ryneczki takie jak Alt-Wiener Christlkindmarkt na Freyung, jarmark na Spittelbergu, w podwórzu Starego Szpitala Ogólnego (Altes AKH), przed pałacem Schoenbrunn czy przed kościołem św. Karola. Zastanawiam się czy dziś to pielęgnacja tradycji, czy też już jednak sposób na zarobek?

Co spotkacie na jarmarkach?

Tradycyjnie znajdziecie ozdoby choinkowe, a także wiele stoisk  z rękodziełem, dekoracjami adwentowymi  na granicy sztuki i kiczu. Kadzidła, produkty miodowe, a także ręcznie tkane wełniane ubrania tworzą przytulną atmosferę i zapraszają na spacer. Dydaktyczna, drewniana zabawka dla dzieci i dorosłych rozbawi nie tylko w święta. Stoiska gastronomiczne oferują regionalne przysmaki. Chleb z pastami, smalce i cebulą, langosze – placki pochodzenia węgierskiego pieczone w głębokim oleju. Poncze, herbatki i kompoty dla dzieci. Kiedyś trafiłam na poncz z destylatem z szyszek sosny wysokogórskiej. Chciałabym znowu napić się tego trunku, cudny smak, niesamowite połączenie! Szukałam go w kolejnych latach pod Schoenbrunnem, ale już nigdy nie znalazłam.

Pod ratuszem dodatkowo jest lodowisko, karuzele, szopka, w weekendy chór śpiewający kolędy, warsztaty dla dzieci, gdzie można zrobić prezenty.

Czy to romantyczny i miły zwyczaj, czy kicz i tandeta?

Przed ratuszem raz być trzeba, bo to jak być w Rzymie i nie udać się do Watykanu, ale gdy już raz przebiło się przez tłumy w tym miejscu i napiło przesłodzonego ponczu, to innym razem warto udać się w te mniej rozreklamowane miejsca. Szczególnie zapraszam na wszelkiego rodzaju, jednoweekendowe wydarzenia np. przy parafiach, są często kameralne, smakowite i prawdziwie przybliżające do mieszkańców miasta.

Z innej strony wydarzenia adwentowe coraz bardziej rozrastają się ponad konsumpcję i można brać udział w wielu atrakcjach, szczególnie zaplanowanych z myślą o dzieciach.

Jarmark Bożonarodzeniowy w Wiedniu
(C) Stadt Wien Marketing

Lista Jarmarków Bożonarodzeniowych

Rathausplatz: Wiener Christkindlmarkt

16 listopada – 26 grudnia 2018 r.
Niedziela – czwartek: 10:00 – 21: 30
Piątek – sobota: 10:00 do 22:00
24 grudnia: 10:00 – 19:00
25 i 26 grudnia: 11:00 – 21:30

Lodowisko
16 listopada 2018 r – 6 stycznia 2019 r.
Codziennie: 10:00 – 22:00
24 grudnia: 10:00 – 18:00
Zamknięte 31 grudnia 2018 r.

Warsztaty w Volkshalle
Od 16 listopada do 24 grudnia 2018
Codziennie od 9:00 do 19:00
24 grudnia od 9:00 do 15:00

Włączenie lampek na choince
17 listopada 2018 r. o godz. 17.30. Choinka postoi do 6 stycznia 2019 r.

Adwentowe śpiewanie w Festsaal Rathaus
Każdy weekend adwentu od 1 grudnia do 24 grudnia 2018 r. włącznie.
Piątek, sobota i niedziela od 15.30 do 19.00 godz.
24. grudnia: 15.30 do 16.30 godz

Scena Wiener Christkindlmarkt:

Hejnał
Od 1 grudnia do 23 grudnia 2018
Codziennie od 20:00 do 20:30

Występy chóru
Od 1 grudnia do 23 grudnia 2018
Codziennie od 18:30 do 19:00

Błogosławieństwo/poświęcenie wieńców adwentowych
1 grudnia 2018 o godzinie 14.30

Transport publiczny:
U2 Station Rathaus,
U3 Station Volkstheater,
Straßenbahn 1 und D: Station Burgtheater

Web: Wiener Weihnachtstraum

Świąteczna wioska na Maria Theresienplatz

21 listopada – 26 grudnia 2018 r.

Burgring, 1. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Niedziela – czwartek 11:00 – 21:00
Piątek – sobota: 11:00 – 22:00
24 grudnia 2018: 11:00 – 16:00
25 i 26 grudnia: 11:00 – 19:00

Starowiedeński Jarmark Bożonarodzeniowy na Freyung

17 listopada – 23 grudnia 2018 r.

Freyung, 1. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Codziennie od 10.00 do 21.00

Bio – Adventmarkt Freyung

23 listopada – 23 grudnia 2018

Godziny otwarcia:
codziennie 10:00 – 19:30
piątek i sobota 09:00 – 18:00

Jarmark Am Hof

16 listopada – 23 grudnia 2018 r.

Między Graben i Freyung, 1. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – czwartek 11:00 – 21:00
Piątek – niedziela 10:00 – 21:00
Gastronomia czynna jest codziennie do godziny 22:00

Transport publiczny:
Autobus A1 Herrengasse od. Wipplingerstraße 1min spacerem
Metro:
U3 Herrengasse, 1 min spacerem
U1 Stephansplatz, 5min spacerem
U2 Schottentor, 5 min spacerem

Web: www.weihnachtsmarkt-hof.at

Rynek adwentowy Karlskirche – Art Advent

23 listopada – 23 grudnia 2018

Karlsplatz, 4. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
codziennie: 12:00 – 20:00

Transport publiczny:
Metro U1, U2, U4 Karlsplatz
Tramwaj D, J, 1, 2, 62, 65 i Badnerbahn
Autobus 4A, 49A, 57A, 59A

Świąteczna wioska Schloss Belvedere

23 listopada – 26 grudnia 2018 r.

Prinz-Eugen-Straße 27, 3. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – piątek: 11:00 – 21:00;
Sobota – niedziela i 8 grudnia: 10:00 – 21:00
24 grudnia: 10: 00 – 15:00;
25 i 26 grudnia: 10:00 – 19:00

Jarmark Bożonarodzeniowy i Noworoczny przy Pałacu Schönbrunn

24 listopada 2018 – 6 stycznia 2019

Schloß Schönbrunn, 13. Bezirk Wien

Godziny otwarcia:
24 listopada – 24 grudnia: 10:00-16:00,
25 grudnia – 6 stycznia: 10:00 – 18:00

Jarmark Bożonarodzeniowy przy kościele Mariahilf

16 listopada – 24 grudnia 2018

Mariahilferstraße 55, 6. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
codziennie: 09:00 – 20:00
24 grudnia: 09:00 – 17:00

Jarmark Adwentowy Spittelberg

15 listopada – 23 grudnia 2018

Spittelbergviertel, 7. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – czwartek: 14:00 – 21:00
Piątek: 14:00 – 21:30
Sobota i 8 grudnia: 20:00 – 21:30
Niedziela i Święta: 10:00 – 21:00

Świąteczna Wioska Altes AKH

17 listopada – 23 grudnia 2018

Altes AKH, Kampus uniwersytecki – Alserstraße / Spitalgasse, 9. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – wtorek 14:00 – 22:00
Środa: 11:00 – 22:00
Czwartek – piątek: 14:00 – 23:00
Sobota 11:00 – 23:00;
Niedziela: 11:00 – 21:00

Zima w Museumsquartier

8 listopada – 23 grudnia 2018

Museumsquartier, 7. dzielnica Wiednia

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – piątek: 16:00 – 23:00
Sobota – niedziela 14:00 – 23:00

Jarmark bożonarodzeniowy w ogrodach Hirschstetten

22 listopada – 23 grudnia 2018

Quadenstrasse 15, 22. dzielnica Wiedeń

Godziny otwarcia:
Czwartek – niedziela 10:00 – 20:00

Zimowy jarmark przy Riesenrad

17 listopada 2018 – 6 stycznia 2019

Riesenradplatz, 1020 Wiedeń

Godziny otwarcia:
Poniedziałek – piątek: 12:00 do 22:00
Sobota – niedziela: 11:00 – 22:00
24 grudnia 2018: 10:00 – 17:00
31 grudnia 2018 – 1 stycznia 2019: 12:00 – 02:00

Jarmark bożonarodzeniowy na Czeskim Praterze (Böhmischer Prater)

7 – 9 grudnia + 14 -16 grudnia + 21 – 23 grudnia 2018r.

Laaer Wald 216, 1100 Wien

Godziny otwarcia:
w w/w dni: 15.00 – 21.00

Jarmark “Am Hof Wintergarten”

22 listopada – 24 grudnia 2018r

Tuchlauben 3-7, 1010 Wiedeń

Godziny otwarcia:
codziennie 16.00 do 22.00

Jarmark Bożonarodzeniowy w Türkenschanzpark

15 listopada – 24 grudnia 2018

Hasenauerstraße / Max Emanuel Str., 18. dzielnica Wiedeń

Godziny otwarcia:
Poniedziałęk – piątek: 15:00 – 22:00
Sobota – niedziela: 12:00 – 22:00
24 grudnia 2018: 12:00 – 15:00

CK Jarmark Bożonarodzeniowy na Michaelerplatz

17 listopada – 26 grudnia 2018

Michaelerplatz, 1010 Wiedeń

Godziny otwarcia:
codziennie: 10:00 – 20:00
24 grudnia: 10:00 – 17:00

Jarmark Bożonarodzeniowy przy Katedrze

16 listopada – 26 grudnia 2018

Stephansplatz, 1010 Wiedeń

Godziny otwarcia:
codziennie: 11:00 – 21:00
24 grudnia: 11.00 – 16.00;
25 – 26 grudnia: 11:00 – 19:00

Zimowe dni przy Pałacu Coburg

22 listopada – 22 grudnia 2018

Coburgbastei 4, 1010 Wiedeń

Godziny otwarcia:
w każdy czwartek, piątek i sobotę od 16:00

Rynek adwentowy w Museum Komunikacji Remise

30 listopada – 16 grudnia 2018

Ludwig-Koeßler-Platz, 1030 Wiedeń

Godziny otwarcia:
Piątek – niedziela: 14:00 – 21:00

Średniowieczny Jarmark Adwentowy przed Muzeum Historii Wojska

29 listopada – 2 grudnia 2018

Arsenał, 1030 Wiedeń

Godziny otwarcia:
29 listopada: 14:00 – 22:00,
30 listopada: 10:00 – 22:00,
1 grudnia: 10:00 – 22:00,
2 grudnia 10:00 – 20:00

Foto tytułowe (C) Stadt Wien Marketing